130 Views
2018 Jan 15Training
img

به عنوان معلم بايد عميقاً باور داشته باشيم که هر دانش آموز قابليت رشد و يادگيري را دارد به شرط آنکه ما ابزارهاي سنتي ارزشيابي را که بدون توجه به تفاوتهاي فردي، فقط به دنبال نقطه ضعف هاست رها کنيم و ابزاري بسازيم که توانايي ها را شناسايي کند و به دانش آموز اعتماد به نفس بخشد و زمينه را به گونه اي مهيّا کنيم که نمره گرايي از بين برود و معلم و دانش آموز و اوليا همه به دنبال کيفيت کار باشند نه کميت.

بسياري از معلمان نگران اتمام برنامه هاي درسي خود هستند بديهي است بخشنامه ها و دستورالعمل هاي اداري و اجرايي در توليد اين نگراني نقش عمده دارند و باعث افت کيفي کار آنان مي شود. براي رفع اين نگراني بايد چاره انديشي کرد تا کيفيت فداي کميّت نشود. 

در این مجموعه سعی شده که نگاهی کوتاه و گذرا درارزشیابی کیفی یا توصیفی داشته باشیم و تلاش کرده ایم تا بتوانیم همکارانی را که با این ارزشیابی آشنایی ندارند و یا ابزار و روشها را نمی دانند تا حدّی یاری دهیم.

در این مباحث ابتدا در خصوص ارزشیابی و اهداف آن و اعتبار و اهمیّت ارزشیابی سخن به میان آمده و دسته بندی ارزشیابی ها را داریم و با توجه به اهمیت ارزشیابی تکوینی و ارتباط داشتن این ارزشیابی با ارزشیابی توصیفی سعی شده تا اهداف و اهمیّت ارتباط آن بیان شود. بعد از این موارد به بررسی ارزشیابی کمّی و کیفی و تفاوت آنها و ارزشیابی توصیفی و کاربرد وابزارهای آن صحبت شده و راهکارهای مناسب جهت چگونگی استفاده از ابزارها و نتایج حاصل از ارزشیابی توصیفی ارائه شده است. ارزشيابي: هر کاري که قضاوتي به همراه داشته باشد ارزشيابي است که بعضي از مواقع سنجش و ارزشيابي معادل به کار مي روند، اما به واقع هم معنا نيستند. سنجش، اندازه گيري عملکرداست و مشتمل بر قضاوت نيست و اين نقش بر عهده ي ارزشيابي است. در واقع امتحان نوعي ارزشيابي است که طبق اصول معيني انجام مي شود و وسيله اي براي توصيف تغيير رفتار دانش آموز در جهت اهداف آموزش و پرورش وکمک به بهبود يادگيري است که ۷ هدف اساسي را به دنبال دارد. ۱- کمک به يادگيري دانش آموز ۲- کمک به يادگيري دانش آموز براي آشنايي باهدفهاي آموزشی – درسی ۳- برانگیختن رغبت و علاقه ی دانش آموزان به یادگیری ۴- تصمیم گیری برای شروع مراحل بعدی تدریس ۵-اصلاح روش تدریس ۶- ارتقا و طبقه بندی دانش آموزان ۷- تصحیح نتایج فعالیّت های فراگیران و دادن بازخورد به آنها. هدف ارزشیابی خدمت به آموزش است، نه در کمین نشستن برای غافلگیر کردن دانش آموز و محک زدن او با معیار آنچه «نمی داند» فرهنگ موفقیّت رامی توان با کاربرد روش صحیح در آموزش و ارزشیابی بر فضای کلاس غالب کرد. اطّلاعات حاصل از سنجش و ارزشیابی مستمر هر دانش آموز باید به این پرسش معلم پاسخ دهد که این دانش آموز درکجا قرار دارد و من برای پیشرفت او چه میتوانم بکنم؟ نه اینکه معلم نتیجه گیری کند که مثلاً این دانش آموز زیرحد متوسط یا کند ذهن یا تیزهوش است. مواردی که در ارزشیابی ها با يد رعايت كرد: ۱- آنچه که ارزش اندازه گیری داشته باشد. ۲- ارزیابی دانش پایه و عمیق ۳- توانایی تفکر، درک و استدلال علمی ۴- تعیین حدودی که فراگیران درک کرده اند ۵- هم توجه به فرآیند و فرصت یادگیری و هم به نتیجه نهایی. ۶- استمرار ارزشیابی ۷- سنجش توان کار گروهی و انفرادی دسته بندی ارزشیابی های آموزشی ۱- آغازین ۲- تکوینی ۳- تشخیصی ۴- پایانی (تراکمی) اهمیت ارزشیابی تکوینی ارزشیابی جز جدایی ناپذیر و اساسی در فرآیند یاددهی، یادگیری است به طوری که اگرمعلم شکل اجرای آن را هرگونه انتخاب کند اندکی از آثار آموزشی آن نمی کاهد. به علّت اهمیّت این ارزشیابی در توصیف داده ها و رفتارها در این بحث به آن می پردازیم. – نظارت معلم بر تحقّق انتظارات آموزشی وپرورشی بخش های گوناگون هر مطلب آموزشی. – هدایت مداوم یادگیری دانش آموزان بر اساس توانایی هایشان به سمت تحقّق انتظارات آموزشی و پرورشی. – اصلاح بهبود روش های آموزش و پرورش اعمال شده در کلاس درس. – کشف راهکارهای متناسب بارشدهردانش آموز تا او بتواند از مرز کنونی توانایی هایش فراتر رود. – پی بردن به جریان های روان شناختی مؤثر در یادگیری دانش آموزان و ارائه ی بازخور لازم و مناسب. – آگاهی از چگونگی تشکیل ساختارهای ذهنی مربوط به دانش، مهارتها و نگرش اکتسابی و چگونگی فرآیند و نحوه ی استفاده از آن در حل مسائل در شرایط و موقعیّت جدید. – ارائه بازخورد لازم به دانش آموزان در مورد فعالیّت ها و کوشش های آموزش وپرورش به منظور ایجاد توجه لازم و افزایش و علاقه به فعالیت ها در آنان. – انطباق روش، برنامه، وسایل و منابع آموزشی با نیازهای دانش آموزان. – کشف شکاف بین انتظارات آموزشی و پرورشی با دانش، فهم، مهارت و…. دانش آموزان و کمک به آنان برای کاهش این فاصله. – آگاهی معلم از اینکه در کلاس درس چه موضوعی راآموزش داده است و این که کدام قسمت از آموزش به کار بیشتر نیاز دارد. در واقع تفسیر نتایج ارزشیابی تکوینی به این منظور انجام می شود که مشکلات، نارسایی هاو بدفهمی های یادگیری هر یک از دانش آموزان مشخص شود. و نیز روشهای مناسب برای رفع آنها را به معلم و دانش آموز نشان دهد. به بیانی دیگر، نتایج این نوع ارزشیابی پیشرفت تحصیلی، فرضیه هایی را در اختیار معلمان به عنوان پژوهشگران آموزشی قرار می دهد تا با توجه به آنها به رفع بدفهمی ها، نارسایی ها، و مشکلات احتمالی یادگیری دانش آموزان، (زمانی که فعالیّت ها و کوشش آموزش و پرورشی در جریان هستند) اقدام کنند.

فواید ارزشیابی تکوینی

اجرای راهبردهای ارائه شده در کلاس درس طی دوره و زمان آموزش، این فواید را برای دانش آموزان به همراه خواهد داشت. – کسب مهارتهای بحث و گفت وگو – کسب مهارت های مربوط به ارتباطات بین فردی – مشارکت در فعالیّت های گروهی – ایجاد انگیزه برای مطالعه و یادگیری – کسب مهارت های مطالعه ی درست – توجه به موضوع مورد مطالعه – تلفیق مهارت های شنیدن،خواندن، تفکر ونوشتن – تثبیت یادگیری از طریق مرور کردن، سؤال و جواب، یافتن جواب و… – درک ارتباط بین مطالب خوانده یا شنیده شده -ارتباط بین یادگیری های قبلی و بعدی (معنی دارکردن یادگیری) – کشف انتظارات آموزشی و پرورشی – شرکت فعّال در یادگیری از طریق تفکر فردی و گر خواهد بود.